 |
| Αθήνα, Πλ. Κολιάτσου.Νάξου 74. Το σπίτι της οικογένειας Κων.Ζώτου κατασκευή του 1947. |
Η Μαριγούλα όπως την έλεγαν,η όμορφη της Πάτρας, περιζήτητη νύφη, μορφωμένη για την εποχή με τα Αγγλικά της και το γυμνάσιο και τη σχετική οικοκυρική οικογενειακή επιμόρφωση.
Ο Κώστας απόφοιτος του τότε σχολαρχείου, ευκατάστατος επιχειρηματίας, με σημαντική ηλικιακή διαφορά, 23 εκείνη, 37 εκείνος, συνηθισμένο για την εποχή. Παντρεύτηκαν μετά από το ισχύον για την εποχή ''προξενιό'' σύστημα γνωριμίας με σκοπό το γάμο. Οι διαδικασίες, δηλαδή συζητήσεις και προσυνενοήσεις των γονέων μετά από σύσταση συνήθως συγγενών και φίλων. Όταν συμφωνούσαν και με την υπόσχεση της σχετικής παραδοσιακής ''προίκας'', ακολουθούσε η γνωριμία των υποψήφιων νεονύμφων. Είχε γίνει όμως η σχετική γνωριμία τους με διακριτικότητα.
Παντρεύτηκαν στην Αθήνα στην Αγία Ζώνη της Κυψέλης και κατοίκησαν στην οδό Νάξου 74 στη πλατεία Κολιάτσου, μιας από τις καλές συνοικίες της πόλης, σ' ένα διώροφο νεόχτιστο με πίσω αυλή.
Περιοχή με μονοκατοικίες κυρίως μεσοαστικών οικογενειών με κήπους και αρκετά νεοκλασικά. Οι γύρω χωματόδρομοι, όπως το μεγαλύτερο ποσοστό της μεταπολεμικής Αθήνας, κατέληγαν στη κεντρική οδό Πατησίων στη πλατεία Κολιάτσου τη μόνη με άσφαλτο.
Υπήρχαν και μερικά οικόπεδα που έβοσκαν πρόβατα και μερικά περιβόλια, όλα υπό τη συμπίεση της αυξανόμενης οικοδόμησης. Τότε ξεπετάχτηκαν και οι πρώτες πολυκατοικίες της γειτονιάς.
 |
| Πλατ. Κολιάτσου. |
Δύσκολη εποχή. Με γείτονες που παρακολουθούσαν καχύποπτα ο ένας τον άλλο, πίσω από τις γρίλιες των κλειστών παραθύρων. Η γερμανική κατοχή και ο σε εξέλιξη εμφύλιος είχε επηρεάσει όλη τη καθημερινότητα όλης της δεκαετίας του '40 μέχρι το τέλος της δεκαετίας του '50 ή και του 60'.
Το Σεπτέμβρη του 1948 γεννήθηκε το πρώτο αγόρι της οικογένειας ο Παναγιώτης και το 1950 το δεύτερο ο Γιώργος, σε κλινική της οδού Μάρνη κοντά στο Πολυτεχνείο. Τα βαφτίσια έγιναν από το παπά της ενορίας του Αγίου Λουκά, στο σπίτι της οδού Νάξου 74, πράγμα συνηθισμένο για την εποχή.
Την εποχή εκείνη ο Κώστας Ζώτος και τα αδέρφια του ήταν αντιπρόσωποι Ελλάδας της χαρτοβιομηχανίας ΛΑΔΟΠΟΥΛΟΥ της Πάτρας. Ήταν περίοδος καλή με οικονομική άνεση και με δεδομένο ότι στα βουνά ήταν σε εξέλιξη ο εμφύλιος με σφοδρές μάχες. Ήταν η περίοδος που η Ελλάδα έτρωγε τα παιδιά της. Αυτή η περίοδος κράτησε περίπου μέχρι το το 1955, που τα αδέλφια άνοιξαν δική τους δουλειά.
Ήταν ένα πολύ ανοικτό σπίτι με κοινωνική ζωή. Συγκεντρώσεις και φαγητό σε κάθε γιορτή. Η Μαρία Ζώτου με τα μοναδικά εκπληκτικά φαγητά και γλυκά της ικανοποιούσε κάθε γούστο και τα πολυπληθή τραπέζια της άφησαν εποχή. Ήταν άλλωστε και χόμπυ της από τα σχολικά χρόνια στη Πάτρα. Κρατούσε σημειώσεις από κάθε συνταγή γλυκών σε τετράδιο συνταγών.
Για κάποια χρόνια η οικονομική κατάσταση της οικογένειας ήταν καλή. Το σπίτι είχε διακοσμηθεί με ακριβά έπιπλα της εταιρείας "Καραγεωργίου" ονομαστής, την εποχή εκείνη. Βαριά τραπεζαρία και σαλόνι σκαλιστά στο χέρι.
Το 1955 περίπου, τα αδέλφια Κώστας, Ανδρέας και Γιώργος Ζώτος δημιούργησαν ένα εργοστάσιο κατασκευής καλτσών και γυναικείων εσωρούχων αρχικά στη Δάφνη και μετά στην οδό Κολοκοτρώνη στην Αθήνα.
Η μεταπολεμική Ελλάδα προσπαθούσε να καλύψει τον πόνο, την φτώχεια και τα χρόνια της στέρησης, με διακόσμηση και ποιοτική καθημερινότητα, όσο ήταν δυνατό.
Θυμάμαι όταν τις αρχές της δεκαετίας του 1950, με έστελναν στον αποκάτω χωματόδρομο, της Ι.Δροσοπούλου, στο φούρνο του Ρούκη να πάρω ψωμί με κουπόνια, γιατί δεν επιτρεπόταν η ελεύθερη αγορά ψωμιού. Και στα πέδιλα να μπαίνουν τα πετραδάκια του χωματόδρομου. Αυτό και μόνο απεικόνιζε την εικόνα της γειτονιάς της εποχής.
Δύσκολα χρόνια με ανταγωνισμό ισχυρό. Το 1959 περίπου αναγκάστηκαν να κλείσουν με οδυνηρές οικονομικές επιπτώσεις για όλους. Από τότε νοιώσαμε τη σκληρή πραγματικότητα, με στερήσεις οριακές για την επιβίωση της οικογένειας. Ο πατέρας μας αναγκάστηκε να κάνει διάφορες εμπορικές δουλειές και η εκμετάλλευση του καλού χαρακτήρα του από επιτήδειους "συνεταίρους" επιδείνωσε άθελα του την κατάσταση της οικογένειας. Στέρηση των πάντων, ρουχισμού, φαγητού, θέρμανσης, διασκέδασης. Τα χρόνια κύλησαν με τον πατέρα μας να εργάζεται σκληρά και τα καλοκαίρια για να μπορεί να μας στείλει με τη μητέρα μας, κάποιες μέρες στα Βαλιμίτικα Αιγίου, φιλοξενούμενους της οικογένειας Μίμη και Βούλας (Μάνου) Μάμαλη. Μεταξύ 1963-1966, περάσαμε τα καλοκαίρια στην κατασκήνωση της Εθνικής Τράπεζας στο Διόνυσο. Υπέροχα καλοκαίρια με έντονες παιδικές αναμνήσεις. Η μυρωδιά του πεύκου και του πουρναριού, οι σκηνές και οι υπαίθριες δραστηριότητες, τα παιχνίδια, η μυρωδιά της βροχής, η μυρωδιά των μαγειρείων, είναι βαθιά χαραγμένες στη μνήμη. Έμειναν για πάντα και μας ακολουθούν.
Μετά από αυτά τα ανέμελα καλοκαίρια, αρχίσαμε να δουλεύουμε, γιατί τα περιθώρια επιβίωσης στένευαν. Έπρεπε να δουλεύουμε όλοι. Εγώ σε διάφορες δουλειές, από εξωτερικές σε κατάστημα τσιγάρων, γραφεία, μέχρι ταμίας στον ιππόδρομο. Ο Γιώργος σε παρόμοιες δουλειές μέχρι υπάλληλος στο τότε μικρό ΠΛΑΙΣΙΟ.
Ένας μήνας δουλειάς για ένα παντελόνι ή για ένα ζευγάρι παπούτσια σε αντικατάσταση των τρύπιων. Τα παπούτσια της εποχής είχαν δερμάτινες σόλες και τρυπούσαν από το πολύ περπάτημα. Κάποιες φορές τα "μπάλωνε" ο τσαγκάρης (επάγγελμα που χάθηκε και αυτό).
Μια που αναφέραμε το πολύ περπάτημα, εκτός από τη καλοκαιρινή χιλιομετρική εργασία, επέστρεφα από το 1ο γυμνάσιο της Πλάκας, πολύ συχνά με τα πόδια στο σπίτι στην Πλ. Κολιάτσου (5 χλμ.). Αυτό για να χρησιμοποιήσω την 1,20 δραχμή για να αγοράσω σουβλάκι και να μην το ξοδέψω για εισιτήριο στο λεωφορείο. Σουβλάκι από τον κυρ Κώστα στην οδό Ανδριανού στην Πλάκα.
 |
| Πάτρα. Η βιομηχανία χαρτιού ΛΑΔΟΠΟΥΛΟΥ |
 |
| Ότι απέμεινε σήμερα από τις παλιές δόξες. |
 |
| 1952 ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΧΑΡΤΟΠΟΙΙΑΣ ΛΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΩΝΤΑΣ ΖΩΤΟΣ |
 |
1958, Νάξου 74.
Τα τραπέζια και οι επισκέψεις ήταν συχνές.
Στο σπίτι της οδού Νάξου 74, στην Πλατεία Κολιάτσου, η ζωή κυλούσε με επισκέψεις και τραπέζια. Η Μαρία Ζώτου φιλόξενη από χαρακτήρα και άριστη μαγείρισσα διατηρούσε πολύ ανοικτό σπίτι. Στο τραπέζι φαίνονται από αριστερά η Κατίνα Ξενοφώντα Ζώτου, στο κέντρο ο Ηρακλής Τσιχλιάς και η αδελφή του και γιαγιά μας, Κατίνα Ζώτου και δεξια η Βούλα Μάνου, αδελφή της Μαρίας Ζώτου. |
 |
| 1947, ΑΘΗΝΑ ΝΑΞΟΥ 74, ΣΠΙΤΙ ΚΩΣΤΑ ΖΩΤΟΥ. ΑΠΟ ΑΡΙΣΤ. ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΖΩΤΟΥ, ΒΟΥΛΑ ΜΑΝΟΥ, ΠΑΤΡΟΥΛΑ ΤΣΙΧΛΙΑ. |
 |
| 1947 - ΑΘΗΝΑ, ΝΑΞΟΥ 74, ΜΕ ΤΗΝ ΓΙΑΓΙΑ ΜΑΣ ΚΑΤΙΝΑ ΖΩΤΟΥ |
Ήταν ένα πολύ ανοικτό σπίτι με κοινωνική ζωή. Συγκεντρώσεις και φαγητό σε κάθε γιορτή. Η Μαρία Ζώτου με τα μοναδικά εκπληκτικά φαγητά και γλυκά της ικανοποιούσε κάθε γούστο και τα πολυπληθή τραπέζια της άφησαν εποχή. Ήταν άλλωστε και χόμπυ της από τα σχολικά χρόνια στη Πάτρα. Κρατούσε σημειώσεις από κάθε συνταγή γλυκών σε τετράδιο συνταγών.
 |
| 1947. Αριστερά Κατίνα συζ. Ξενοφώντα Ζώτου, Μαρία Ζώτου και η Χαρίκλεια Ζώτου. |
Το 1955 περίπου, τα αδέλφια Κώστας, Ανδρέας και Γιώργος Ζώτος δημιούργησαν ένα εργοστάσιο κατασκευής καλτσών και γυναικείων εσωρούχων αρχικά στη Δάφνη και μετά στην οδό Κολοκοτρώνη στην Αθήνα.
 |
| 1948 ΔΑΦΝΗ ΑΘΗΝΩΝ - Οδός ΔΕΛΦΩΝ ΚΑΙ ΑΓ. ΒΑΡΒΑΡΑΣ. ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΛΤΣΩΝ ''ΕΤΑΖ'' ΑΦΩΝ ΖΩΤΟΥ |
 |
| 1948 ΔΑΦΝΗ ΑΘΗΝΩΝ - ΟΔ. ΔΕΛΦΩΝ ΚΑΙ ΑΓ. ΒΑΡΒΑΡΑΣ. ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΛΤΣΩΝ ''ΕΤΑΖ'' ΑΦΩΝ ΖΩΤΟΥ |
 |
| 1956. Αθήνα οδ. Αριστείδου. Εγκαίνια καταστήματος του εργοστασίου Αφών Ζώτου |
 |
| 1956. Αθήνα οδ. Αριστείδου. Εγκαίνια καταστήματος του εργοστασίου Αφών Ζώτου |
 |
| 1956. Αθήνα οδ. Αριστείδου. Εγκαίνια καταστήματος του εργοστασίου Αφών Ζώτου |
Η μεταπολεμική Ελλάδα προσπαθούσε να καλύψει τον πόνο, την φτώχεια και τα χρόνια της στέρησης, με διακόσμηση και ποιοτική καθημερινότητα, όσο ήταν δυνατό.
Θυμάμαι όταν τις αρχές της δεκαετίας του 1950, με έστελναν στον αποκάτω χωματόδρομο, της Ι.Δροσοπούλου, στο φούρνο του Ρούκη να πάρω ψωμί με κουπόνια, γιατί δεν επιτρεπόταν η ελεύθερη αγορά ψωμιού. Και στα πέδιλα να μπαίνουν τα πετραδάκια του χωματόδρομου. Αυτό και μόνο απεικόνιζε την εικόνα της γειτονιάς της εποχής.
Δύσκολα χρόνια με ανταγωνισμό ισχυρό. Το 1959 περίπου αναγκάστηκαν να κλείσουν με οδυνηρές οικονομικές επιπτώσεις για όλους. Από τότε νοιώσαμε τη σκληρή πραγματικότητα, με στερήσεις οριακές για την επιβίωση της οικογένειας. Ο πατέρας μας αναγκάστηκε να κάνει διάφορες εμπορικές δουλειές και η εκμετάλλευση του καλού χαρακτήρα του από επιτήδειους "συνεταίρους" επιδείνωσε άθελα του την κατάσταση της οικογένειας. Στέρηση των πάντων, ρουχισμού, φαγητού, θέρμανσης, διασκέδασης. Τα χρόνια κύλησαν με τον πατέρα μας να εργάζεται σκληρά και τα καλοκαίρια για να μπορεί να μας στείλει με τη μητέρα μας, κάποιες μέρες στα Βαλιμίτικα Αιγίου, φιλοξενούμενους της οικογένειας Μίμη και Βούλας (Μάνου) Μάμαλη. Μεταξύ 1963-1966, περάσαμε τα καλοκαίρια στην κατασκήνωση της Εθνικής Τράπεζας στο Διόνυσο. Υπέροχα καλοκαίρια με έντονες παιδικές αναμνήσεις. Η μυρωδιά του πεύκου και του πουρναριού, οι σκηνές και οι υπαίθριες δραστηριότητες, τα παιχνίδια, η μυρωδιά της βροχής, η μυρωδιά των μαγειρείων, είναι βαθιά χαραγμένες στη μνήμη. Έμειναν για πάντα και μας ακολουθούν.
Ένας μήνας δουλειάς για ένα παντελόνι ή για ένα ζευγάρι παπούτσια σε αντικατάσταση των τρύπιων. Τα παπούτσια της εποχής είχαν δερμάτινες σόλες και τρυπούσαν από το πολύ περπάτημα. Κάποιες φορές τα "μπάλωνε" ο τσαγκάρης (επάγγελμα που χάθηκε και αυτό).
 |
| 1963.Το σουβλατζίδικο του Κυρ Κώστα. Εκεί κατέθετα το 1,20 δραχμές του εισιτηρίου Ομόνοια - Κολιάτσου. |
Μια που αναφέραμε το πολύ περπάτημα, εκτός από τη καλοκαιρινή χιλιομετρική εργασία, επέστρεφα από το 1ο γυμνάσιο της Πλάκας, πολύ συχνά με τα πόδια στο σπίτι στην Πλ. Κολιάτσου (5 χλμ.). Αυτό για να χρησιμοποιήσω την 1,20 δραχμή για να αγοράσω σουβλάκι και να μην το ξοδέψω για εισιτήριο στο λεωφορείο. Σουβλάκι από τον κυρ Κώστα στην οδό Ανδριανού στην Πλάκα.
Μια ''τρύπα'' με μια τάβλα για γκισέ και μια ψησταριά. Μύριζε ο τόπος από τα απλά γνήσια σουβλάκια με κρεμμύδι, ντομάτα, μαϊντανό και αλατοπίπερο.
Όλα αυτά περιγράφουν με γενικότητα τα περίγραμμα της περιόδου αυτής. Φυσικά δεν μπορεί να μεταφερθεί με κάθε λεπτομέρεια, η ωραία αλλά φτωχή περίοδος των παιδικών και εφηβικών χρόνων. Δύσκολα αλλά όμορφα, έντονα χρωματισμένα από απλά πράγματα με ουσία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.