ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ
___________________________________________

Νάξου 74, Πλατεία Κολιάτσου, Αθήνα.
Διώροφο, με δύο διαμερίσματα. 

Στον πάνω όροφο εγκαταστάθηκαν, μετά τον γάμο τους, το 1947,  ο Κώστας Παναγιώτη Ζώτος από την ορεινή Δίβρη της Ηλείας  και η Μαρία Γεωργίου Μάνου από την Πάτρα.  
Ήταν νεόκτιστο σε μια γειτονιά αναπτυσσόμενη με αστικό κόσμο. Εκεί γεννηθήκαμε και ζήσαμε για περίπου 30 χρόνια. Η περιοχή ήταν γεμάτη άδεια οικόπεδα που έβοσκαν ακόμη πρόβατα. 

Συνοπτικά θα ήθελα να περιγράψω κάποια γεγονότα που χαρακτήρισαν τη ζωή μας σ'αυτό το σπίτι, που όπως και να το κάνουμε σφράγισε όλη μας τη ζωή. 
Σκάλα με άσπρο μάρμαρο και ξύλινη κουπαστή. Εκεί στο πλατύσκαλο και τον διάδρομο του κάτω σπιτιού παίξαμε τα πρώτα μας παιχνίδια. Ήταν ο δικός μας χώρος χειμώνα και καλοκαίρι. Καθισμένοι στα σκαλοπάτια με τους φίλους μας, παίζαμε τα επιτραπέζια παιχνίδια, εκεί φτιάξαμε και τα πρώτα χειροποίητα παιχνίδια. 

Νάξου 74 

1955. Με την Θανάσω, κοπέλλα του σπιτιού μας, στο διπλανό σπίτι ,
Νάξου 72, και η πρώτη πολυκατοικία της γειτονιάς.

Το 1955, εμφανίστηκαν και οι πρώτες πολυκατοικίες της εποχής, χωρίς ασανσέρ. Υπήρχαν πάντως πολλές παλαιότερες προπολεμικές μονοκατοικίες με κήπους και γκαράζ. Κατοικούνταν από οικογένειες ευκατάστατες. 

Ο κάτω διάδρομος οδηγούσε στην πίσω αυλή των δύο σπιτιών. Στην αυλή ήταν και η μεγάλη καμέλια του πατέρα με τα κόκκινα λουλούδια της. Την είχε σαν παιδί του, την περιποιόταν με λαχτάρα όλο το χρόνο για να δει την άνοιξη τα λουλούδια της και να τα φέρει πάνω στο σπίτι με καμάρι. Μια ελάχιστη χαρά της δύσκολης ζωής του.
Εκεί ήταν ο άλλος ονειρεμένος χώρος παιχνιδιών. Μέσα στο ''πλυσταριό'',  στην αυλή, υπήρχαν δύο μεγάλες μαρμάρινες σκάφες για το πλύσιμο ρούχων. Εκεί ήταν το πεδίο ''ναυτικών'' δραστηριοτήτων. Οι σκάφες γεμάτες νερό και με καραβάκια κατασκευής μας κάλυπταν πολλές ώρες παιχνιδιού. 

1950. Το πίσω μπαλκόνι, πάνω από την αυλή μας.

Οι χειμώνες περνούσαν παγωμένοι, χωρίς κεντρική θέρμανση, παρά μόνο με μια σόμπα ηλεκτρική.
Οι μέρες περνούσαν στη κουζίνα που ήταν συγχρόνως και καθιστικό. 

Το παράθυρο της κουζίνας και μέσον καθημερινής κουβέντας
με την κυρία Ελευθερία του κάτω σπιτιού.

1947. Το πρώτο ψυγείο με πάγο.

1978. Κωνσταντίνος Π. Ζώτος παππούς, Κωνσταντίνος Π. Ζώτος εγγονός
 και Μαρία Ζώτου γιαγιά.

Πριν κοιμηθούμε κάναμε το εξής κόλπο. Ανεβάζαμε τη σόμπα στο κρεβάτι και ζεσταίναμε τα παγωμένα σεντόνια. Μετά από κάποια χρόνια αποκτήσαμε μια σόμπα πετρελαίου με υποτυπώδη αποτελέσματα και πάλι, τοποθετημένη στον διάδρομο. 

Όλα αυτά περιγράφουν τα δύσκολα τούτα χρόνια, που δεν άφησαν πίσω τους μόνο τα δύσκολα, αλλά και τα όμορφα. 

Οι χειμωνιάτικες βραδιές με τα ωραία φαγητά, γύρω από τη σόμπα, το ραδιόφωνο και αργότερα με την ασπρόμαυρη τηλεόραση, σημάδεψαν τα χρόνια του '50 και του '60 και του 70'. Φυσικά δεν μπορείς να ξεχάσεις τον ήχο της βροχής και τη ροή της μέσα στα μεταλλικά λούκια. Ήταν η μουσική του χειμώνα.

Τα καλοκαίρια περνούσαν με παιχνίδια στούς χωματόδρομους της οδού Νάξου και των γύρω δρόμων. Τα μεγάλα ζεστά καλοκαιρινά μεσημέρια περνούσαν διαβάζοντας ''Μικρό Ήρωα'', ''Κλασσικά εικονογραφημένα'' και άλλα περιοδικά της εποχής. 








Η ταράτσα με τις δυό αποθήκες της ήταν και αυτή άλλο πεδίο δράσεων, από την κατασκευή σκηνής με κουρελούδες στα παιδικά χρόνια, ως την έδρα ερασιτεχνικού ραδιοφωνικού σταθμού, τα γυμνασιακά χρόνια. Ήταν η περίοδος που έβλεπες τον Άγιο Λουκά και την Αθήνα από τη ταράτσα και άκουγες το σφύριγμα των τραίνων από την περιοχή των Αγ. Αναργύρων.  Μάλιστα τα βράδια τα τραίνα ακούγονταν σαν να γράφουν μια ρομαντική ταξιδιωτική διαδρομή σ'άλλη γη, μακρινή και άγνωστη μέχρι τότε. Ήταν και πεδίο φωτογράφισης.

1950. Στην ταράτσα με το εξάδελφό μας 
Χαρίλαο Γ. Ζώτο.
Στο βάθος οι πρώτες πολυκατοικίες,
τα Πατήσια και η Πάρνηθα.

1967. Στην ταράτσα με την θεία Κωστούλα και τα ξαδέλφια
Γιώργο και Ανδρέα Ασλανίδη

1949. Με την θεία Κωστούλα Μάνου.

Μετά άρχισαν να φυτρώνουν οι πολυκατοικίες όπως τα βούρλα σε μία λίμνη, μέχρι που την έπνιξαν.
Το μπαλκονάκι της μπροστινής πλευράς ήταν το αποκούμπι του πατέρα και της μάνας μας τα καλοκαιρινά απογεύματα, ιδιαίτερα μετά το 1958 που άρχισαν τα δύσκολα χρόνια. Η δεκαετία του 50' με τις ονειρεμένες διακοπές στις Σπέτσες και τη Δίβρη έμειναν μόνο στη μνήμη μας για πάντα. 
Παρέα με  το καφεδάκι τους εξαντλούσαν τη δραστηριότητα τους μέχρι εκεί, με ελάχιστες δυνατότητες διαφυγής. Εξαιρέσεις ήταν οι συχνές επισκέψεις μας στα σπίτια θείων. Εκεί ακούγαμε συζητήσεις σχετικές με τα χρόνια των χωριών, περιστατικά και αναμνήσεις, τόσο κοντά χρονικά για τους ίδιους. Εμείς περιμέναμε το καλοκαίρι για να επισκεφτούμε αυτά τα υπέροχα, για μας, χωριά. Τη Δίβρη και τα Μιχαλαίικα, τόπους καταγωγής μας. 

Το μπαλκονάκι της μπροστινής πλευράς ήταν το αποκούμπι του πατέρα και της μάνας μας τα καλοκαιρινά απογεύματα,
ιδιαίτερα μετά το 1958 που άρχισαν τα δύσκολα χρόνια.

1956. Με τον φίλο μας Παύλο Ανδρεάδη του κάτω σπιτιού.

Στο κάτω διαμέρισμα ζούσε η οικογένεια του πρώτου μας φίλου, του Παύλου Ανδρεάδη. Από τα δικά του παιχνίδια μάθαμε ποδήλατο, παίξαμε το ηλεκτρικό τραινάκι, συναρμολογήσαμε τα mecano (παιχνίδι κατασκευών με μεταλλικά τρυπητά λαμάκια, κάτι σαν μικρογραφία dexion) και από το πικάπ του σπιτιού ακούσαμε τα πρώτα τραγούδια των Platers. Αυτά τα τραγούδια έμειναν στη μνήμη μέχρι σήμερα και χαρακτήρισαν όλη τη δεκαετία του '50. Μετά, αρχές '60 εμφανίστηκαν οι Beatles και άρχισε μια νέα εποχή. Όλα αυτά τα είχε φέρει ο πατέρας του από την Ιταλία όπου εργαζόταν. 

Ο Γιώργος με τις κατασκευές του.

Το δωμάτιο ''υπηρεσίας'', χώρος, καθιστικό, εργαστήριο, γραφείο.
Το δωματιάκι των εφηβικών μας και όχι μόνο χρόνων. 

Ένα δωμάτιο του σπιτιού που είχε σχεδιαστεί για δωμάτιο της ''υπηρεσίας'' ήταν το τα καθημερινό καθιστικό μας. Εκεί προοριζόταν σύμφωνα με τα σχέδια των τότε μηχανικών να μένει η ''υπηρέτρια''.  'Ηταν ένα μικρό κορίτσι που το έστελναν οι γονείς του από το πατρικό χωριό σε σπίτια συμπατριωτών στην πόλη για να βοηθούν στις δουλειές του σπιτιού. Μία διέξοδος οικονομική γιατί η μεταπολεμική φτώχεια των οικογενειών στα χωριά ήταν αδιέξοδη.

1963. Το πρώτο πικαπ.
Με αυτό ακούσαμε τα πρώτα
τραγούδια των Beatles.

Εκεί μέσα, στα χρόνια του γυμνασίου περνούσαμε ώρες, με διάβασμα, μουσική, κατασκευές, κ.α. Ήταν και το δωμάτιο υποδοχής των φίλων. Ολόκληροι χειμώνες πέρασαν εκεί μέσα με μια ηλεκτρική σόμπα. Εκεί μέσα ακούγαμε μουσική με κεσέτες από μαγνητόφωνο. Εκεί μάσα ήταν και το ''εργαστήριο'' καλλιτεχνικών ερασιτεχνικών κατασκευών του Γιώργου.

Το πάντα περιποιημένο δωμάτιο 

Το εικονοστάσι με τον εσταυρωμένο του παππού μας Παναγιώτη Ζώτου 
που το είχε φέρει από την Αίγυπτο.
Το καντηλάκι ήταν αναμμένο κάθε βράδυ.

Η σκάλα των καθημερινών μας παιχνιδιών
και αργότερα των καθημερινών μας αγώνων.

Η μέρα γιορτής του πατέρα μας. 

Το δωμάτιο μας με το αυτοσχέδιο φωτιστικό.

1947. Την εποχή του γάμου με την γιαγιά μας  Κατίνα Ζώτου.

Δίπλα μας ζούσαν οικογένειες με παιδιά που αποτέλεσαν και τις πρώτες μας παρέες. Σε σπίτια με ταράτσες και αυλές. Εκεί μέσα μπαινοβγαίναμε, όταν δεν είμαστε στους γύρω χωματόδρομους.

Οι οικονομικές δυσκολίες του πατέρα μας, είχαν επιπτώσεις, στην υγεία του, και φυσικά και στη ψυχολογία όλων μας. Η μητέρα μας φορτωνόταν πάντα με το χαμόγελο της, όλα τα δεινά και τις υποχρεώσεις απέναντι μας, αδιαμαρτύρητα με μόνη ανταμοιβή ένα δικό μας χαμόγελο. Η αξιοπρεπής παρουσία της μέσα στο σπίτι και τα πολύ δύσκολα χρόνια, μας κράτησε δυνατούς και μας στήριξε. Πολλές στενοχώριες πάνω της, συν τις στενοχώριες που της φορτώναμε από τις εφηβικές εκρήξεις και αντιδράσεις.
Όλα αυτά συνθέτουν μια εικόνα συνολική για το σπίτι αυτό. Χαρές και λύπες και αναμνήσεις μισής ζωής.